Komunikat
Opublikowano: 01.04.2019

Konferencja naukowa


Zarząd Oddziału Gdańsk Polskiego Towarzystwa Leśnego informuje, że w dniach 30-31 maja br. organizowana jest przy współpracy z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Gdańsku konferencja naukowa pn: Doświadczenia w zagospodarowaniu powierzchni pohuraganowych powstałych w latach 1980-1982 na terenie RDLP w Gdańsku – stan obecny.



Polskie Towarzystwo Leśne na Pomorzu
Opublikowano: 22.03.2019


Andrzej Gajowniczek

Historia Oddziału Gdańsk Polskiego Towarzystwa Leśnego


Polskie Towarzystwo Leśne jest jedną z najstarszych organizacji skupiających polskich leśników. Jest kontynuatorem powołanego w  1882 r.  Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego, skupiającego w swoich szeregach właścicieli lasów oraz leśników zarządzających lasami. Do chwili obecnej Polskie Towarzystwo Leśne jest wydawcą czasopisma  naukowego „Sylwan”, które było i jest miejscem publikacji badań naukowych z zakresu leśnictwa.
Leśnicy skupieni wokół Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego widząc potrzebę współpracy  leśników ze wszystkich trzech zaborów doprowadzili w 1907 roku w Krakowie do pierwszego zgromadzenie członków, z udziałem przedstawicieli pozostałych zaborów. Zjazd odbył się z okazji 25-lecia istnienia Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego. Z Wielkiego Księstwa Poznańskiego na zjazd wyjechała grupa leśników z Wielkopolskiego Towarzystwa Leśnego pod przewodnictwem Józefa Rivolego. Wśród leśników z zaboru pruskiego w  zjeździe wziął udział Edward Ekowski nadleśniczy lasów hrabiego Adama  Sierakowskiego z Waplewie koło Sztumu.
Majątek Sierakowskich w Waplewie był centrum polskiego życia kulturalnego i społecznego na Pomorzu.  Hrabia Adam Sierakowski poseł do parlamentu Rzeszy, pisarz, podróżnik po Afryce, był członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu, członkiem Berlińskiego Towarzystwa Geograficznego i Berlińskiego Towarzystwa Antropologicznego był jednym z najciekawszych przedstawicieli Sierakowskich.
Edward Ekowski nadleśniczy majątku Sierakowskich, urzędujący w Tyllendorfie  był od 1906 roku członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego. Był także członkiem Wschodniopruskiego Towarzystwa Botaniczno-Zoologicznego, a w odrodzonej nadleśniczym Nadleśnictwa Świt koło Tucholi.
Po odzyskaniu niepodległości Polski Waplewo pozostało w granicach Niemiec, a potomkowie Sierakowskich doznali tragicznego losu we wrześniu 1939 r. Obecnie lasy majątku w Waplewie wchodzą w skład leśnictwa Waplewo  Nadleśnictwa Kwidzyn.
Nadleśniczy Edward Ekowski brał udział w pracach Towarzystwa Leśnego w Wielkim Księstwie Poznańskim, był  także członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego, a w odrodzonej Polsce nadleśniczym Nadleśnictwa Świt koło Tucholi. W 1919 roku był jednym z 60 leśników wskazanych przez Związek Leśników Polskich jako rzeczoznawca do spraw leśnych z głosem doradczym do Sejmu przy uchwaleniu spraw ustawodawczych i spraw gospodarki leśnej.
 Członkami Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego  było wielu leśników, którzy po odzyskaniu niepodległości przybyli na Pomorze i objęli kierownicze stanowiska. Byli to między innymi: Jan Fijałkowski nadleśniczy z Pelplina , Emil Gottwald nadleśniczy z Wejherowa, Wiktor Weiznerowski nadleśniczy z Sulęczyna, Antoni Tomaszek nadleśniczy z Mirachowa,  Edward Krzesiwo nadleśniczy z Drewniaczek, Maurycy Norski nadleśniczy z Dębowa, Józef Wilczek leśniczy.
Na szczególną uwagę zasługuje postać Jana Fijałkowskiego absolwent  Krajowej Szkoły Gospodarstwa Lasowego we Lwowie. W 1919 wskazany prze ZLP jako rzeczoznawca do spraw leśnych z głosem doradczym do Sejmu,  od 1922 do śmierci w czerwcu 1939 nadleśniczy Nadleśnictwa  Pelplinie. Jan Fijałkowski jako członek Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego  był autorem wielu naukowych artykułów opublikowanych w „Sylwanie”, a po 1920 roku w „ Lesie polskim”. Rozpoczynając pracę  na Pomorzu został członkiem w 1922 r. członkiem nowoutworzonego  Zarządu Głównego Związku Leśników Polski oraz przewodniczącym Oddziału Pomorskiego tego związku. Wydaje się zatem naturalne, że był tą osobą, która jako przedstawiciel Wielkopolski i Pomorza brał udział w 1928 roku w zebraniu delegatów i objął  obowiązki jednego z trzech wiceprezesów nowopowstałego  Polskiego Towarzystwa Leśnego, kontynuatora tradycji Galicyjskiego i Małopolskiego Towarzystwa Leśnego.
Osoba nadleśniczego Jana Fijałkowskiego, członka Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego, Związku Leśników Polskich oraz Polskiego Związku Zachodniego, była osobą, która w sposób naturalny mogła reprezentować leśników Wielkopolski i Pomorza w pracach Polskiego Towarzystwo Leśnego. Jana Fijałkowski brał udział w pracach Polskiego Towarzystwa Leśnego reprezentując leśników Wielkopolski i Pomorza.
Brat nadleśniczego – Bolesław Fijałkowski pułkownik 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich, obrońca Lwowa w 1939 r. zaginął po aresztowaniu  przez NKWD.
Od momentu powstania w 1925 roku, Polskie Towarzystwo Leśne ze względu, że  reprezentowało głównie właścicieli lasów prywatnych nie cieszyło się poparciem ówczesnego kierownictwa Lasów Państwowych.
W latach trzydziestych ubiegłego w Polskim Towarzystwie Leśnym  rozpoczął działalność działał dr Leon Mroczkiewicz, asystent w Zakładzie Hodowli Lasu Uniwersytetu Poznańskiego, który w latach 1926–1930 wraz z Tadeuszem Perkitnym odbył podróż dookoła świata.
Po zakończeniu II wojny światowej dr Leon Mroczkiewicz rozpoczął pracę w Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Gdańskiego równocześnie wykładając leśnictwo na Politechnice Gdańskiej. Z postacią dr Leona Mroczkiewicza wiąże się powstanie w dniu 19 września 1946 r. powstanie oddziału Polskiego Naukowego Towarzystwa Leśnego w Dyrekcji Lasów Państwowych, któremu przewodniczył do momentu zakończenia pracy w 1949 r.
Do Oddziału Gdańskiego PTL oprócz profesora Leona Mroczkiewicza, w późniejszym okresie należeli także profesorowie Wiesław Grochowski oraz  Kazimierz Mąkosa. Ze względu na działalność profesora Leona Mroczkiewicza, Oddział Gdański ukierunkował swoje zainteresowania na sprawy związane z hodowlą lasu i typologią leśna. Działalność w tym zakresie kontynuował profesor  Kazimierz Mąkosa, wieloletni przewodniczący zarządu Oddziału, przewodniczący Komisji Siedliskoznawstwa Zarządu Głównego PTL.



Walne Zebranie Delegatów Kół Oddziału Gdańsk Polskiego Towarzystwa Leśnego
Opublikowano: 28.03.2018

Zarząd Oddziału Gdańsk Polskiego Towarzystwa Leśnego zwołuje w dniu 13 kwietnia 2018 r. w sali konferencyjnej w siedzibie Nadleśnictwa Kolbudy Walne Zebranie Delegatów Kół Oddziału.


Zebranie rozpocznie się o godz. 11.00.
Proponowany porządek zebrania:

  1. Otwarcie zebrania
  2. Wybór:
  • przewodniczącego zebrania
  • sekretarza zebrania
  • komisji wniosków i uchwał
  • komisji wyborczej
  • komisji skrutacyjnej
  1. Sprawozdanie z działalności Oddziału:
  • sprawozdanie przewodniczącego
  • sprawozdanie skarbnika
  • sprawozdanie komisji rewizyjnej
  1. Dyskusja nad sprawozdaniami
  2. Udzielenie absolutorium ustępującemu Zarządowi Oddziału.
  3. Wybory do Zarządu Oddziału, Komisji Rewizyjnej, delegatów na zjazdy krajowe
  4. Dyskusja i wolne wnioski
  5. Uchwalenie wytycznych do planu pracy
  6. Zamknięcie zebrania



Seminarium jodłowe w Nadleśnictwie Kartuzy
Opublikowano: 18.01.2018

Z inicjatywy Koła Zakładowego Polskiego Towarzystwa Leśnego działającego przy Nadleśnictwie Kartuzy odbyło się seminarium hodowlane pod tytułem „Intensywność cięć pielęgnacyjnych w drzewostanach jodłowych”.


Jodła pospolita rodzimy gatunek lasotwórczy polskich lasów, kojarzona głównie z południem Polski, gdzie samodzielnie lub w  zmieszaniu z bukiem rzadziej świerkiem i sosną, tworzy piękne drzewostany o dużej zasobności. Gatunek ten wymaga żyznych i świeżych gleb oraz dużej wilgotności powietrza. Takie warunki możemy spotkać na Pojezierzu Kaszubskim, gdzie obszary żyznych siedlisk sąsiadują z licznymi jeziorami rynnowymi zapewniającymi dużą wilgotność powietrza przy jednocześnie dużych opadach rocznych przekraczających 700 mm. Ostatnie obserwacje intensywnych procesów naturalnego odnowienia jodły w lasach Nadleśnictwa Kartuzy oraz dobra kondycja dojrzałych osobników, pozwala wysnuć  przypuszczenie o występujących tutaj dobrych warunkach klimatycznych dla rozwoju tego gatunku.
Jako prelegenta szkolenia zaproszono pracownika Nadleśnictwa Zagdańsk, leśniczego leśnictwa Adamów Roberta Jarosa, który od wielu lat zajmuje się hodowlą jodły.


Wykład w sali konferencyjnej nadleśnictwa fot. A. Beczek

Po krótkim teoretycznym wykładzie, jak gospodarować jodłą by wyhodować zdrowe drzewostany, dyskusje przenieśliśmy w teren, gdzie omówiliśmy trzy drzewostany jodłowe w różnych fazach rozwojowych. Pierwszy w leśnictwie Uniradze, wydzielenie kilkunastohektarowe z 30% udziałem jodły 115 lat, zmieszanie wielkokępowe, zadrzewienie 0,7 i pięknym równym odnowieniem naturalnym wysokości około 2 metrów.
Omówiono intensywność cięć w drzewostanie górnym wymagającym silnego cięcia odsłaniającego młode pokolenie, jak również niezbędne zabiegi w warstwie podrostu, gdzie w ramach czyszczeń zaproponowano silne cięcie w celu uzyskania jak najdłuższych koron jodełek.


Powierzchnia w leśnictwie Dąbrowa fot. A. Beczek

Druga pozycja w leśnictwie Dąbrowa przedstawiała fragment drzewostanu z 105 letnią jodłą i gęstym odnowieniem naturalnym wysokości około 1 metra. Ustalono, że zarówno cięcia w warstwie górnej drzewostanu jak i w warstwie podrostu mają służyć głównie kształtowaniu stożków wzrostu młodego pokolenia.
Ostatnia pozycja w leśnictwie Dzierżążno przedstawiała jodłę, która 30 lat temu  wprowadzona została jako drugie piętro pod rzadkim drzewostanem brzozowym po szkodach od wiatru. Obecnie po usunięciu miejscami drzewostanu górnego, jodła tworzy zdrowe i zwarte drągowiny.
Przybyły gość z Zagdańska był pod wrażeniem zdrowotności i jakości naszych drzewostanów i naturalnych odnowień jodłowych. Jego uwagi utrwaliły nas w przekonaniu o potrzebie zwiększenia udziału jodły w Nadleśnictwie Kartuzy.  Obecnie  na terenie nadleśnictwa mamy około 50 ha lasów z udziałem jodły ponad stuletniej, która wymaga rozpoczęcia procesów zmiany pokoleniowej z uwagi na istniejące odnowienie naturalne. Te najstarsze egzemplarze jodłowe zawdzięczmy jeszcze gospodarce leśnej prowadzonej przez pruskich leśników. Oprócz cięć odnowieniowych w drzewostanach jodłowych, planujemy już od przyszłego roku, corocznie wprowadzać sadzonki jodłowe na odnawianych powierzchniach leśnych, również tych powstałych po ubiegłorocznych wiatrach huraganowych. Dodatkowo zauważono, że jodła może wypełnić lukę w składach gatunkowych drzewostanów po świerku, którego ilość zmniejszyła się znacząco w ostatnich latach.
Słuchaczami seminarium oprócz pracowników Nadleśnictwa Kartuzy byli  przedstawiciele ościennych nadleśnictw oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku.


Drzewostan jodłowy z pięknym odnowieniem w leśnictwie Uniradze fot. A. Beczek



Odnowienia naturalne sosny w Nadleśnictwie Kolbudy
Opublikowano: 07.08.2017

Autor: Zbigniew Markiewicz

W dniu 6.07.2017r. w Nadleśnictwie Kolbudy odbyła się narada terenowa zorganizowana przez członków Polskiego Towarzystwa Leśnego. Przewodnią myślą niniejszego spotkania było przekazanie doświadczeń dotyczących inicjowanych odnowień naturalnych sosny w warunkach Nadleśnictwa Kolbudy.


Zebranie rozpoczęto od prezentacji kamiennych kręgów znajdujących się na terenie Leśnictwa Babi Dół. Ciekawą historię miejsca pochówku ludności z plemienia Gotów z I wieku naszej ery omówił inżynier Nadzoru Piotr Kamiński. Niniejsze miejsce zostało szczegółowo przebadane w latach 1978-2015 przez archeologów pod kierownictwem pro. dr hab.  Anny Mączyńskiej.


Fot. Piotr Kamiński

Podczas narady zaprezentowano uprawę zachowawczą sosny ex situ oraz bloki upraw pochodnych sosny zwyczajnej przypominając jednocześnie zasady prowadzenia tego typu obiektów.
 
Przedstawiono także plantacyjna uprawę nasienną sosny zlokalizowaną w oddz. 105n,106g , którą z uwagi na prawidłowe zagospodarowanie wykorzystano do wyprodukowania filmu instruktarzowego. Niniejsza PUN jest dwukrotnie ogłowiona i jednokrotnie przerzedzona. Dzięki niniejszym zabiegom zbiór szyszek jest możliwy bez zastosowania specjalistycznego sprzętu. Nadleśnictwo planuje wykonanie ponownego cięcia rozluźniającego. W lutym 2017 roku zebrano 5 ton szyszek, z czego uzyskano 86,4kg nasion. Z uwagi na niewielkie średnioroczne zapotrzebowanie Nadleśnictwa Kolbudy na nasiona sosny (2,5kg) zebrane nasiona zostaną wykorzystane przez nadleśnictwa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku.

Odnowienia naturalne sosny zwyczajnej zaprezentowano w oddziałach: 100s, 110c, 108a oraz 89a. W śród omawianych powierzchni znalazły się pozycje zarówno z siewu bocznego jak i górnego. Stwierdzono, że najskuteczniejszym okresem przygotowania gleby jest wiosna bezpośrednio przed otworzeniem się szyszek. Duży problem, z jakim należy się zmierzyć jest przerzedzanie powstałych samosiewów, odchwaszczanie, oraz usuwanie siewek brzozy.


Fot. Marcin Poniecki

Ciekawym doświadczeniem, jakie zaprezentowano na niniejszym spotkaniu było odnowienie naturalne dębowe. W drzewostanie odnowionym sztucznie pozostawiono nasienniki dębowe, które bardzo skutecznie uzupełniają uprawę.


Fot. Marcin Poniecki